Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας θέτει σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση σήμερα Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026, το σχέδιο νόμου με τίτλο «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις».
Δεδομένης της σπουδαιότητας του σχεδίου νόμου, καλείται κάθε κοινωνικός εταίρος και κάθε ενδιαφερόμενος να συμμετάσχει στη διαβούλευση καταθέτοντας τις προτάσεις και παρατηρήσεις του για τη βελτίωση των προτεινόμενων ρυθμίσεων.
Η διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι την Παρασκευή 10 Ιουλίου 2026.
Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας
Δόμνα – Μαρία Μιχαηλίδου
ΕΝΟΤΗΤΑ Α΄ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΤΗ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Άρθρα 1-12)
Αρχική. Σχέδιο νόμου "Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία"ΕΝΟΤΗΤΑ Α΄ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΤΗ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α΄ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Άρθρα 1-12)
- 10 Ιουλίου 2026, 17:39 | Σύλλογος ατόμων με αναπηρία επαρχίας Ρόδου
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΡΟΔΟΥ
ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ
(ΦΕΚ B’ 6303/24/11/2025)
ΑΦΜ:090220171
( Ερρίκου Σλίμαν 1, 85100 ΡΟΔΟΣ
( 2241063660/69390 www. amearodos.gr
e-mail: dsamearodos@gmail.com
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Του Συλλόγου Ατόμων με Αναπηρία Επαρχίας Ρόδου επί του Σχεδίου Νόμου
«Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις»
Ο Σύλλογος Ατόμων με Αναπηρία Επαρχίας Ρόδου χαιρετίζει την πρωτοβουλία του Υπουργείου για τη θεσμοθέτηση και την επέκταση του θεσμού του Προσωπικού Βοηθού, ενός ιδιαίτερα σημαντικού εργαλείου για την ανεξάρτητη διαβίωση και την κοινωνική ένταξη των ατόμων με αναπηρία. Ωστόσο, θεωρούμε ότι ορισμένες διατάξεις χρήζουν βελτίωσης, ώστε ο θεσμός να καταστεί πραγματικά συμπεριληπτικός, λειτουργικός και αποτελεσματικός.
Άρθρο 5 – Επιλέξιμοι ωφελούμενοι
Ο Σύλλογος Ατόμων με Αναπηρία Επαρχίας Ρόδου θεωρεί ότι ορισμένες από τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας χρήζουν επανεξέτασης, ώστε ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού να καταστεί ουσιαστικά προσβάσιμος σε όλους όσοι έχουν πραγματική ανάγκη υποστήριξης.
Α. Πιστοποίηση αναπηρίας εφ’ όρου ζωής
Η πρόβλεψη ότι απαιτείται πιστοποίηση αναπηρίας με ισχύ εφ’ όρου ζωής αποκλείει αδικαιολόγητα άτομα με σοβαρές και μόνιμες παθήσεις, των οποίων η πιστοποίηση ανανεώνεται περιοδικά για διοικητικούς λόγους.
Ενδεικτικά, άτομα με:
Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος,
Εγκεφαλική Παράλυση,
καρκίνο,
βαριές γενετικές ή νευρολογικές παθήσεις,
μπορεί να διαθέτουν πιστοποίηση διάρκειας δύο ή τριών ετών, παρότι οι ανάγκες τους είναι συνεχείς και ιδιαίτερα αυξημένες.
Πρόταση:
Να γίνονται δεκτές όλες οι πιστοποιήσεις αναπηρίας του ΚΕ.Π.Α. ή άλλων αρμόδιων υγειονομικών επιτροπών που βρίσκονται σε ισχύ και πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις, ανεξάρτητα από το αν είναι εφ’ όρου ζωής ή ορισμένου χρόνου.
Β. Όριο ηλικίας από 16 ετών
Δεν τεκμηριώνεται επαρκώς ο αποκλεισμός παιδιών κάτω των 16 ετών.
Υπάρχουν παιδιά με πολύ σοβαρές αναπηρίες, των οποίων οι γονείς παρέχουν καθημερινή και εξαντλητική φροντίδα χωρίς καμία ουσιαστική υποστήριξη. Η ανάγκη προσωπικού βοηθού δεν ξεκινά στα 16 έτη, αλλά πολλές φορές από τη βρεφική ή την παιδική ηλικία.
Πρόταση:
Να επανεξεταστεί το ηλικιακό όριο και να δοθεί δυνατότητα ένταξης και σε μικρότερες ηλικίες, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις βαριάς ή πολλαπλής εκ γενετής αναπηρίας.
Γ. Όριο ηλικίας άνω των 65 ετών
Η σύνδεση του δικαιώματος παροχής προσωπικού βοηθού με τη λήψη επιδόματος κίνησης δημιουργεί σοβαρές αδικίες.
Υπάρχουν πολίτες άνω των 65 ετών με βαριές αναπηρίες που δεν λάμβαναν επίδομα κίνησης, αλλά έχουν εξίσου μεγάλες ανάγκες προσωπικής υποστήριξης.
Πρόταση:
Να αξιολογούνται αποκλειστικά οι πραγματικές ανάγκες του ατόμου και όχι η λήψη προηγούμενων επιδομάτων.
Δ. Εισοδηματικά κριτήρια
Τα αυστηρά εισοδηματικά όρια δημιουργούν περιπτώσεις αποκλεισμού ακόμη και για ελάχιστες αποκλίσεις.
Δεν είναι δίκαιο ένας πολίτης να στερείται τον προσωπικό βοηθό επειδή υπερβαίνει το όριο έστω και κατά λίγα ευρώ. Ο προσωπικός βοηθός αποτελεί μέτρο κοινωνικής υποστήριξης και όχι οικονομικό επίδομα.
Πρόταση:
Να προβλεφθούν υψηλότερα εισοδηματικά όρια ή κλιμακωτή εφαρμογή χωρίς απότομο αποκλεισμό των δικαιούχων.
Ε. Εξαίρεση ατόμων που χρήζουν κυρίως νοσηλευτικής ή μακροχρόνιας φροντίδας
Η εξαίρεση αυτή δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη την πραγματικότητα που βιώνουν πολλές οικογένειες.
Άτομα με πολύ βαριά αναπηρία ή εξαιρετικά αυξημένες ανάγκες υποστήριξης επιβαρύνουν σημαντικά το οικογενειακό τους περιβάλλον. Η παρουσία προσωπικού βοηθού θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμη ανακούφιση στους φροντιστές, να μειώσει τη σωματική και ψυχική εξουθένωση και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής ολόκληρης της οικογένειας.
Πρόταση:
Να προβλεφθούν ειδικές περιπτώσεις ένταξης των συγκεκριμένων ατόμων κατόπιν εξατομικευμένης αξιολόγησης.
Άρθρο 6 – Δυνατότητα απασχόλησης συγγενικού προσώπου ως Προσωπικού Βοηθού
Η γενική απαγόρευση απασχόλησης συγγενικού προσώπου ως Προσωπικού Βοηθού είναι ιδιαίτερα περιοριστική και δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες που βιώνουν πολλές οικογένειες ατόμων με αναπηρία, ιδίως στις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές.
Στην πράξη, η καθημερινή και πολύωρη φροντίδα παρέχεται ήδη από μέλη της οικογένειας, συνήθως από τη μητέρα ή τον πατέρα, οι οποίοι συχνά αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την εργασία τους ή να περιορίσουν σημαντικά την επαγγελματική τους δραστηριότητα. Αυτό συνεπάγεται απώλεια εισοδήματος, ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, καθώς και σημαντική ψυχική και σωματική επιβάρυνση.
Ιδιαίτερα στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, η εύρεση διαθέσιμων προσωπικών βοηθών είναι συχνά εξαιρετικά δύσκολη, καθώς μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού απασχολείται εποχικά στον τουρισμό ή αναζητά επαγγέλματα με υψηλότερες αποδοχές και πιο σταθερές συνθήκες εργασίας.
Παράλληλα, για πολλά άτομα με βαριά αναπηρία, νοητική αναπηρία, αυτισμό ή σοβαρές αναπτυξιακές διαταραχές, η ύπαρξη ενός οικείου και έμπιστου προσώπου διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ψυχολογική ισορροπία, την αίσθηση ασφάλειας και τη διατήρηση της λειτουργικότητάς τους.
Η δυνατότητα επιλογής συγγενικού προσώπου δεν θα πρέπει να θεωρείται αντίθετη προς τη φιλοσοφία του θεσμού, αλλά μια εναλλακτική λύση που θα μπορεί να εφαρμόζεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με διαφάνεια, τεκμηρίωση και εποπτεία των αρμόδιων υπηρεσιών.
Με αυτόν τον τρόπο:
διασφαλίζεται η συνέχεια και η ποιότητα της παρεχόμενης υποστήριξης,
προστατεύεται η ψυχική υγεία και η αξιοπρέπεια του ωφελουμένου,
αναγνωρίζεται ουσιαστικά το έργο του οικογενειακού φροντιστή,
αποτρέπεται η οικονομική και κοινωνική περιθωριοποίηση των οικογενειών και
εξασφαλίζεται ότι κανένα άτομο με αναπηρία δεν θα στερηθεί τον προσωπικό βοηθό επειδή δεν υπάρχει διαθέσιμο τρίτο πρόσωπο.
Πρόταση
Να επιτρέπεται, κατόπιν αξιολόγησης και τεκμηριωμένης αιτιολόγησης, η απασχόληση συγγενικού προσώπου ως Προσωπικού Βοηθού, ιδίως όταν:
αποδεδειγμένα δεν είναι εφικτή η εξεύρεση άλλου κατάλληλου προσωπικού βοηθού,
η φύση της αναπηρίας ή η κατάσταση της υγείας του ωφελουμένου καθιστά αναγκαία τη διατήρηση ενός σταθερού προσώπου εμπιστοσύνης ή
η λύση αυτή εξυπηρετεί αποδεδειγμένα το βέλτιστο συμφέρον, την ψυχική ευημερία και την ποιότητα ζωής του ατόμου με αναπηρία.
Άρθρο 11 – Μετάβαση από το πιλοτικό πρόγραμμα
Δεν αποσαφηνίζεται επαρκώς τι συμβαίνει μετά τη συμπλήρωση των εξήντα (60) ημερών παροχής υπηρεσιών.
Θεωρούμε αναγκαίο να διασφαλιστεί η αδιάλειπτη συνέχιση της υποστήριξης των ωφελουμένων χωρίς διακοπή των υπηρεσιών και χωρίς νέα χρονοβόρα διοικητική διαδικασία, εφόσον εξακολουθούν να πληρούν τις προϋποθέσεις του προγράμματος.
Πρόταση
Να διευκρινιστεί ρητώς ότι οι ωφελούμενοι συνεχίζουν αδιάλειπτα να λαμβάνουν υπηρεσίες προσωπικής βοήθειας, εφόσον εξακολουθούν να πληρούν τις προϋποθέσεις του προγράμματος.
Γενικό Σχόλιο – Επίλογος
Ο Σύλλογος Ατόμων με Αναπηρία Επαρχίας Ρόδου θεωρεί ότι η καθιέρωση του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» ως μόνιμου θεσμού αποτελεί μία ιδιαίτερα σημαντική μεταρρύθμιση, καθώς αναγνωρίζει έμπρακτα το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία στην ανεξάρτητη διαβίωση, στην αυτοδιάθεση και στην ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.
Ωστόσο, θεωρούμε ότι κατά την εφαρμογή του προγράμματος πρέπει να διατηρηθεί ο δικαιωματικός χαρακτήρας της προσωπικής βοήθειας. Ο προσωπικός βοηθός δεν πρέπει να λειτουργεί ως υποκατάστατο του ατόμου με αναπηρία, αλλά ως υποστηρικτής που διευκολύνει την άσκηση των επιλογών και την έκφραση της βούλησής του.
Η αξιολόγηση των αναγκών θα πρέπει να βασίζεται κυρίως σε λειτουργικά και κοινωνικά κριτήρια και όχι αποκλειστικά στη διάγνωση ή στο ποσοστό αναπηρίας. Η ανάγκη προσωπικής βοήθειας συνδέεται με τα εμπόδια που αντιμετωπίζει το άτομο στην εργασία, στην εκπαίδευση, στις μετακινήσεις, στην κοινωνική συμμετοχή και στην καθημερινή ζωή.
Παράλληλα, θεωρούμε απαραίτητο να θεσπιστούν μηχανισμοί συστηματικής συμμετοχής των ίδιων των ωφελουμένων στην αξιολόγηση και στη βελτίωση του προγράμματος, καθώς και να ενισχυθεί η εκπαίδευση των προσωπικών βοηθών σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αυτονομίας, σεβασμού της διαφορετικότητας και ανεξάρτητης διαβίωσης.
Τέλος, θεωρούμε σημαντικό το πρόγραμμα να εξελιχθεί σταδιακά σε έναν πραγματικά καθολικό θεσμό, ώστε κάθε άτομο με αναπηρία που έχει ανάγκη προσωπικής βοήθειας να μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτήν. Η επιτυχία του θεσμού θα κριθεί πρωτίστως από το κατά πόσο τα άτομα με αναπηρία θα αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο στις επιλογές της ζωής τους, περισσότερη αυτονομία και ουσιαστική συμμετοχή στην κοινωνία.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο
Σύλλογος Ατόμων με Αναπηρία Επαρχίας Ρόδου.
